Ez al da izango pobreak pobre direla, beren goseak geuri ematen digulako jaten eta beren biluztasunak geu jantzi?

Eduardo Galeano

Ongi bizitzea: heriotzaren politikatik bizitzaren politikara

2005etik aurrera Boliviako herria eraldaketa prozesu bat aurrera eramaten ari da. Indar eraldatzaileek 2 aukera dituzte: ordena zaharra mantendu edo benetako eraldaketa gauzatu. Benetako eraldaketa gauzatzeko mundua beste era batean pentsatu behar dugu. Europan  hegemoniko diren  neoliberalismo, kapitalismo eta patriarkatuak sortu duten gizartea dominazioan eta explotazion oinarritua dago. Eta hori Boliviara zein Latinoamerikara hedatu da. Mundua gizonaren (patriarkala), norbanakoaren (indibiduala), mendebaldearen (arrazista), ikuspuntutik pentsatzen da. Boliviaren erronketako bat da balore horiei buelta eman eta ondo bizitzea erdigunean jartzea. Nola? Bizitza emakumearen, indigenaren, langileriaren ikuspuntutik pentsatuz, kosmosarekin oreka mantenduz. Eta horretarako beharrezkoa da bizitza eta bizitzaren erreprodukzioa oinarri dituen politika, kultura eta ekonomia garatzea.

Bolivian ongi bizitzearen baloreak konstituzioan jaso zituzten. Ongi bizitzea bizitza filosofia da, eta erronka nagusia balio horiek praktikara eramatea da, batez ere, hiriguneetan. Pentsamendu indigenaren arabera, kapitalismoaz gain, sozialismoa ere mendebaldean pentsatu da. Hortaz, sozialismoa bera birpentsatu behar da, komunitatea erdigunean jarriz. Hortik eratorri dira sozialismo zein feminismo komunitarioaren proposamenak.

Euskal Herrira etorrita, feminismoak saiakera egin du bizitza erdigunean jartzeko. Ekonomia feministaren oinarria hori izanik, aurten Azpeitian Bilgune Feministak antolatutako ekonomia feminista foroan ongi bizitzearen norabidean dauden praktikak azaldu ziren: elikadura burujabetza, gure lurraren defentsa, ekonomia sozial eraldatzailea, etab.

Dena den, ongi bizitzea ez da arlo batean aplikatu beharreko zerbait, bizitzako esparru guztietan baizik. Horretarako galdera andana ditugu nork bere buruari eta herriari egiteko. Adibidez, nola sor genezake naturarekin orekan dagoen fabrika bat? Inolako klase, arraza zein genero dominaziorik gabekoa? Komunitatean, indibidualismorik gabe funtzionatuko duena? Nola egingo dugu?

Benecio Quispe unibertsite aymarako errektore ohiarekin ongi bizitzeari buruzko hausnarketak elkarbanatu genituen

Utzi bakean Venezuela!

(abajo en castellano)

Venezuela Aurrera plataformatik Estatu Batuetako presidenteak egindako mehatxuak salatzeko beharrean aurkitzen gara. Inperioaren aurpegi garratzena erakusten digun presidente honek, demokraziaren etsaia eta arrazista ezaguna dena, Venezuelako Errepublika Bolibartarren aurkako eraso injerenzisten maila igo du berriro ere eta esku-hartze militarra aurrera eramatearekin mehatxatu egin du.

Norbaitek uste baldin badu bere eskuak Venezuelan sartzea erraza izango dela oker dagoela jakin behar du, Venezuelan herri aske eta burujabe bat dago, bere eskubideak konkistatu dituena eta edozein handiki inperialistaren gainetik bere duintasuna mantentzeko borroka egingo duena.

Ia bi hamarkadetan zehar Venezuelak erakutsi du benetako iraultza bat internazionalista izan behar dela eta gure partetik bandera hori altxatuko dugu gure elkartasuna beharra den bakoitzean. Guk Venezuelako Iraultza Bolibartarraren ondoan borrokan jarraituko dugu edozein egoeratan.

GORA IRAULTZA BOLIBARTARRA!!!

Deskolonizatuz eraiki, eraikiz deskolonizatu: Bolivia eta Euskal Herria

Independentzia lortu zuen Boliviak 1825ean,  baina eskubide osoko herritar izateko aukera ukatzen zitzaion gizartearen %90ari (emakumeak, indigenak, jabetzarik ez zeukatenak). Horregatik, esan daiteke barne mailako kolonialismoak eta menpekotasunak indarrean jarraitu zutela urte luzez.

Hala ere, Boliviako herri sektore ezberdinen erresistentziak nabarmenak izan dira: 1952an meatzari eta nekazariek Iraultza Nazionala burutu zuten. Indigenek lurraren gaineko eskubidea lortu zuten. Haatik, arrazismo ekonomiko, kultural eta politikoak jarraitu zuen. 2000. eta 2003. urteetan hainbat altxamendu gertatu ziren, tartean, herriak transnazional bat kanporatzea lortu zuen. Altxamendu horien subjektu politiko nagusia indigenak izan ziren. Hain zuzen ere, testuinguru horrek ahalbidetuko du MAS mugimendua Gobernura iristea eta, horrekin batera, deskolonizazio prozesu integral bat martxan jarriko da. Prozesu horrek hezkuntza, justizia, demokrazia eta ekonomiaren berdefinizioa ekarriko du, hau da, bizitza bera berdefinituko da.

Prozesu honetan abian jarri da demokrazia interkulturala. Kontzeptu hori legearen interpretazioa da, mendebaldeko moduetatik ateratzeko beharrezkoa. Horren barruan 4 demokrazia mota bereizten dira, haien artean osagarrituz: Ordezkatzailea (bozka aktibo eta pasiboa bermatzen ditu), zuzena edo parte hartzailea (erreferendumak, kontsultak) eta komunitarioa (jatorrizko herrien jakintzen aitortza eta erabakiak komunitatean hartzeko eskubidea). Azken horretan autoritateak rotatiboak dira eta gizon eta emakumeek osatzen dituzte. Ardura bakoitzak bi generoak izango ditu ordezkari; horren helburua elkar osagarritzea da. Bertan hartutako erabakiak bete beharrekoak dira. Horretarako unitate deskolonizatzailea dago Gobernuan, komunitateko praktika eta erabakiak Estatuko egituretan txertatuko direla bermatzeko.

Gaur egun, Boliviako Estatua bereziki demokrazia ordezkatzailean indar egiten ari da; izan ere, oso garrantzitsua da Evoren ordezkaritza mantentzea. Hori horrela, demokrazia komunitarioa da aurrerapauso gehien behar dituena, boliviarren ustez azken hori guztiz garatzea lortzen denean lortuko baita benetako demokrazia interkulturala.

Arlo juridikoak ere beharrezkoak ditu aldaketak deskolonizazio prozesuan. Hori dela eta, egun hiru esparru bereizten dituzte justizian: tradizionala, dekoloniala eta agroanbientala. Konstituzionalak azken sententzietan onartu berri du jatorrizko herrien eta nekazarien justizia eremua. Herritar guztiek justizia penala izateko eskubidea bermatzea du oinarri, baita herri indigenek ere. Horren prozeduran garrantzitsua da ikerketa kultural eta antropologikoa, prozesu juridikoa aztertu eta konstituzioaren baloreen barruan (giza eskubideak, bizitza) sartzen den  eta ea ekintza eta zigorra elkarren proportzionalak diren ikusiz. Azkenik, justizia agroanbientala dute; horren nahia da  ingurumena, herria eta pertsonaren osasuna zaintzea.

Boliviako eredu ekonomikoaren helburuak interes indibidualaren eta ondo bizitze kolektiboaren arteko oreka bilatzea izan behar du. Hori lortzeko ekonomia sozial komunitario produktiboa sortu dute. Soziala da ekonomiak herriaren zerbitzura egon behar duelako. Baliabide naturalak industrializatzea eta estraktibismoari mugak jartzea ulertzen dute ekonomia produktibotzat. Azkenik, komunitarioa dugu; izan ere, arlo honetan ezin dira ahaztu jakintza komunitarioaren logika eta balioak, elkartasunean oinarritutakoak. Gaur egun, ordea, ekonomia estatala da nagusi, bigarren mailan pribatua dago, hirugarrenean kooperatiboa eta azkenik komunitarioa. Horrek ez du esan nahi ez dutenik bidea egiten jarraituko, idealtzat hartuta baitute logika komunitarioa izatea merkatuan nagusi.

Hezkuntza ez da atzean geratu deskolonizazio prozesu honetan. 2008ko maiatzan Sucreko unibertsitatean ikasleek indigenak jazarri eta umiliatu zituzten. Inflexio unea izan zen unibertsitate indigenak sortzeko, unibertsitate komunitario, deskolonizatzaile, interkultural eta produktiboak. Abuztuan 3 unibertsitate indigena sortu zituzten: Aymara, Quechua eta Guarania. Transbertsalki jorratzen dituzte kosmobisioa, deskolonizazioa, herri indigenen historia eta mugimendu sozialak. Finean, herritik herriarentzat sortua izan da, historikoki alboratu diren pertsonen eskubideak bermatzeko: bertako hizkuntzan ikasi eta bertakoa ikasteko. Oinarri nagusitzat dute bizitzaren bermea, alegia, naturarekin bat bizitzea, eta, nola ez, ikasitakoa komunitateetan aplikatzea.

Txalogarria da boliviarrek hartutako hautua. Arazoaren oinarria identifikatzea lortu eta sustraietatik eraldaketa prozesua sortzen ari dira. Euskal Herrian aspaldidanik ari gara borrokan, sustraietatik tira eginez lanean. Ikasle mugimenduak aspaldidanik du aldarri “Euskaraz ikasi, Euskal Herria ikasi”. Ekonomiari dagokionean, euskaldunok auzolanean betidanik jardun gara. Demokraziari dagokionez, herri asanbladak burutzen ditugu. Hala ere, bide luzea dugu aurrean modu horien aitortza lortu eta erdigunean jarri nahi baditugu. Noizko Euskal Herri kristauaren deskolonizazioa? Noizko euskal kosmobisioa oinarri duen hezkuntza? Noizko Euskal Eskola Naziola? Noizko euskaldunok zapalduko ez gaituen justizia? Noizko...

Venezuelatik brigadaren lehen kronika

Abiatu aurretik hasi zen gure brigada, izan ere, Euskal Herritik irten baino 2 egun lehenago mezu bat jaso genuen Air Frace-en hegaldia bertan behera geratu zela esanez. Honen esanetan, ezegorkontasun politikoa eta estatu kolpe arriskua zegoen Venezuelan Asamblea Nacional Contituyente-aren (ANC) harira. Orduak telefonoz borrokan egon ta gero, beste hegaldi bat eskeintzea lortu genuen, Air Europa konpainiarekin, hauek ez baitzuten aipatutako arrisku hori ikusten.

Gure ustetan, Venezuelaren prozesu iraultzailearen kontrako kanpainaren barruan kokatzen da gertaera hau. Izan ere, hedabideen aldetik desinformazio eta manipulazio bonbardaketa bat jasatzen dugu egunero gure etxeetan, esate baterako, 19 urteetan 21 hauteskunde aurrrera eraman dituen gobernua diktadura bat dela esanez.

Azkenean abuztuaren 2an iritsi ginen Caracasera, ANC-rako hauteskundeak baina bi egun beranduago.  Hiria bi zonaldetan bereiz dezakegu: ekialdean gobernuaren kontra dauden burges eta aberatsak dira gehiengo, mendebaldean berriz, klase popularra eta prozesu iraultzailearen aldeko jendea dago. Azken honetan kokatzen da 23 de enero auzoa. Bertako Simon Bolivar koordinadorak hartu du aurtengo brigada. Euskal Herriko komunikabide gehienek kontatzen digutenaren kontra, giro lasai eta ilusioz betea antzeman genuen gure inguruan. Horren adibiderik garbieena abuztuaren hiruan emandako ANC-ren eraketaren aldeko martxa jendetsua izan zen. 2017ko Venezuelako brigadako kideok bertan egoteko aukera izan genuen eta herriak isladatzen zuen indarraz kutsatu ginen. Martxa honetan sektore guztietako zutabeak atera ziren kalera: jatorrizko herriak, iraultzaren sukaldariak, mugimendu feministak, Chavismo Bravío-ko gazteak, produkzio sektore ezberdinak...

ANC aren aldeko martxaren momentu bat eta brigadako kideak Chavismo Bravio-ko lagunekin

Bitartean, egun hauetan zehar, kuadro eskolak eskeinitako formakuntzan parte hartzeko aukera izan genuen ere, marxismoak iraultza bolibartarrean duen paperaren inguruan gogoeta egiteko.

Koadro eskolako formakuntza jasotzen beste eragileetako kideekin

Honez gain, Vive TV-ko En debate saioan elkarrizketatuak izan ziren brigadako bi kide, Euskal Herritik eta Europatik iraultzaren prozesuaren pausuak nola ikusten diren jakiteko. Telebista hau 2003 sortua izan zen herriak herriarentzako komunikazio erreminta bat izan zezan eta komunikabide alternatibotzat du bere burua.

Leire Gallastegui eta Marin Erdozain EnDebate telebista saioan elkarrizketarako prestatzen

Brigadaren bigarren astea hastera goaz orain eta herri mugimendu eta mugimendu feministarekin topatzeko asmoa dugu, hauek iraultzaren barruan daukaten espazioa ikusteko eta bertatik ikasteko. Aldi berean, Euskal Herriko egoeraz hitzegingo dugu esparru ezberdinetan.

Gora iraultza bolibartarra!

¡CHAVEZ VIVE, LA LUCHA SIGUE!

 

Argentina-Uruguayko brigadaren lehen kronika

Montevideon hasi dugu aurtengo brigada. Bertan unibertsitateko langileen sindikatuan (AFFUR) hartu gaituzte. Sindikatu honetan, irakasleak ez diren unibertsitateko langileek euren eskubideen alde borrokatzen dute. Gaur egun, euren aldarria, ikasle eta irakasleekin batera,  gobernuak hezkuntzan behintzat BPGaren %6 inbertitzea da hezkuntzaren egoera hobetzeko. Ondorengo egunean, taxisten sindikatuko egoitzan Plenaria Memoria y Justicia eta Norma Morronirekin bildu ginen.

Montevideoko taxisten sindikatuak herri mugimendu ezberdinei ateak irekitzen dizkie. Hauen artean, Plenaria Memoria y Justicia erakundea aurkitzen da (www.losvamosaencontrar.blogspot.com.ar), herrialde honetan gure brigadaren kontrapartea delarik. Hauek, Uruguaiko memoria historikoa landu eta errepresioa salatzen dute. Plenariak, Filtroko gertakarien martxan parte hartzen du, 1994ean euskal herriko errefuxiatuekin elkartasuna adierazteagatik (hauen deportazioa ekiditeko) poliziak 2 lagun hil zituen, Fernando Morroni eta Roberto Facal.  Norma Morroni, Fernandoren ama, ezagutzeak kriston emozioa eta ilusioa sorrarazi digu. Lehenengo kontaktu honekin, Abuztuak 24ean egingo den Filtroko gertakarien martxarako eta brigadarako hainbat gauza zehaztu ostean, Argentinara bidean jarri gara.

Buenos Airesen Resumen Latinoamericano aldizkariko kideekin batu gara. Hauek hemen gure kontrapartea izango dira. Kontrainformazioa bultzatuz, inperialismoaren eta kapitalismoaren diskurtsoari aurre egiten diote (www.resumenlatinoamericano.org). Kontinente amerikarreko egoeraz informatzeaz gain, Euskal Herriaren eta Ekialde Hurbileko gatazkei buruz hitz egiten dute. Hauen eskutik, Convocatoria Segunda Independenciako lagunekin batu gara (www.convocatoriaclns.blogspot.com.ar). Hauek, Argentinako historiari buruzko argibide batzuk eman dizkigute. Kolonizazio basatiak eta hegoalde Europako emigrazioek markatutako historia. Egungo egoera soziopolitikoari ere erreparatu diogu. Argentinan 44 milioi pertsona bizi dira, gehienak hiri handietan, Buenos Airesen 17 milioi. Hau horrela, masifikatutako hiriburuak eta populazio baxuko eremu zabalek osatzen dute herrialdea. Lur hauetan 400 milioi pertsonarentzako elikagaiak produzitzen badira ere (biztanleria hamar aldiz), biztanleriaren gehiengoa pobrezian (%40) hauetatik erdia miseria gorrian (%20) bizi da. Izan ere lurraren gehiengoa lurjabe eta multinazional handien eskuetan dago, sojaren (Monsanto) eta abereen agroindustria nagusi izanik. Interes kapitalistek ezarritako desoreka honek, hiri handietan agertzen du bere islada handiena: hirietako erdialdeko luxua eta hau inguratzen duten auzune popularretako pobrezia. Bizi esperantza datuek baieztatzen dutena. Segunda Independenciakoei gure herriaren zapalkuntza egoerari buruzko ikuspegia helarazi ostean, herrialdeko bigarren hiri handienera bidean jarri gara.

Cordoban batez ere Encuentro de Organizacionesekoekin egon gara (https://es-la.facebook.com/encuentrodeorganizacionescba/). Kide hauek, Cordoba hirian eta bere inguruan dauden hainbat erakunde ezberdin bildu egiten dituzte. Beraiekin, “por paz, pan, techo y trabajo” manifestaldian izan ginen. Asteko egun bat izateko, jende asko elkartu ginen Cordobako kaleetan. Aipatzekoa da, Argentinan burutzen diren manifestaldiak euskal herrikoekin konparatuz gero oso ezberdinak direla. Gure kasuan, pertsona guztiak pankarta beraren atzetik bagoaz ere, beraien kasuan erakunde bakoitzak bere pankarta eramaten du eta ez dute bata bestearekin nahasteko ohiturarik. Era berean, manifestaldia hasi aurretik, jendearen aurrean hitza hartzeko parada izan genuen, eta euskal herriaren elkartasuna adierazi genien beraien borroka eta errepresio une gogor hauetan.

Hurrengo egunean, Encuentro de Organizaciones elkartearen kideek beraien lana azaldu ziguten. Guzti hauetatik nabarmendu nahiko genuke ekonomia herrikoia eta elikadura subirautza lortzeko sortzen dituzten alternatiba ezberdinak. Batzuk aipatzearren, lur eremu berreskuratuak, kooperatibak (arropa, oiloak, “cartoneros”), eskola herrikoia, etab.

Erakunde guztiek heldu arazi digute biztanleagoaren sektore baztertuak eta beraiekin lan egiten duten erakundeek pairatzen ari diren errepresio bortitza, hauen eragileak indar polizialak, parapolizialak eta narkoak direlarik agintarien babesarekin. Ekintza hauen ondorioz militanteen  desagerpenak, atxiloketak eta pertsona behartsuen erailketak izan dira.

Análisis sobre Venezuela

En un autobús con destino a Ocumare, pueblo pesquero del estado de Aragua, rodeada de un gentío estridente y el onmipresente Reaggeton; Carlos, un trabajador del sector turístico, hombre joven y humilde, me decía firme y claro 'Antes como ñoña que votar a un capitalista'. Con esta afirmación breve y lúcida se resume la encrucijada que vive Venezuela; la defensa del proyecto bolivariano y progresista frente al proyecto neoliberal de la oposición que pretende enviar al país a las condiciones coloniales y subalternas a las que se ha pretendido perpetuar a América Latina desde 1492.

 La izquierda revolucionaria de Euskal Herria tiene una responsabilidad política con los proyectos antiimperialistas, progresistas y revolucionarios que habitan el mundo, tiene el deber de proteger las periferias que están siendo capaces de desestabilizar la hegemonía, y tiene la tarea de defender las soberanías nacionales que por no atender a los intereses del capital transnacional, están siendo violadas de manera sistemática, véase el caso de Irak en el 2003, Libia en el 2011, la actual guerra en Siria y el presente conflicto en Ucrania que, entre otros, han respondido a la lógica del imperialismo Norteamericano y su fiel escudero Europeo: promover la desestabilización interna y una subsiguiente intervención como consecuencia a no responder a los intereses hegemónicos del capital.

Seguir leyendo

Orriak

Subscribe to Askapena RSS